- Ngày thành lập: 15/7/1950.
- Người sáng lập: Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ đạo thành lập.
- Tên gọi đầu tiên: Đội Thanh niên xung phong công tác Trung ương.
- Địa điểm: Núi Hồng, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên.
- Lực lượng ban đầu: Gồm 225 đội viên xuất phát phục vụ chiến dịch Biên giới.
- Quyết định chính thức: Năm 1995, Thủ tướng Võ Văn Kiệt ký quyết định lấy ngày 15/7 hằng năm làm Ngày truyền thống của lực lượng TNXP Việt Nam
Mục đích thành lập Đội TNXP là nhằm “Phát huy sức mạnh dời non lấp biển của tuổi trẻ, xung phong phục vụ cuộc kháng chiến cứu nước đi đến toàn thắng và làm “trường học lớn” đào tạo rèn luyện đội ngũ cán bộ của Đảng, Nhà nước phục vụ công cuộc kiến quốc, xây dựng Chủ nghĩa xã hội tương lai”.
Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, lực lượng Thanh niên xung phong nước ta có nhiều đóng góp to lớn, xứng đáng là niềm tự hào của tuổi trẻ Việt Nam. Ngày 30-6-1995, thể theo nguyện vọng của đông đảo cán bộ đội viên TNXP các thế hệ, Thủ tướng Chính phủ lúc bấy giờ là đồng chí Võ Văn Kiệt đã ký Quyết định số 382/TTg lấy ngày 15-7 hàng năm làm ngày truyền thống của Lực lượng Thanh niên xung phong Việt Nam.
Tuyến đầu khói lửa: Đóng góp máu xương, mở đường, vận chuyển lương thực, vũ khí và cứu thương tại các chiến trường ác liệt (như Điện Biên Phủ, Ngã ba Đồng Lộc, đường Trường Sơn)
Sáng mãi lời Bác: Gắn liền với 4 câu thơ lịch sử Bác Hồ ban tặng:
“Không có việc gì khó
Chỉ sợ lòng không bền
Đào núi và lấp biển
Quyết chí ắt làm nên.”
